Trang chủ » Sinh lý » Giãn tĩnh mạch thừng tinh là gì? Nguyên nhân, triệu chứng, điều trị

Giãn tĩnh mạch thừng tinh là gì? Nguyên nhân, triệu chứng, điều trị

Giãn tĩnh mạch thừng tinh là một bệnh lý phổ biến ở nam giới có thể gây vô sinh. Bệnh được chẩn đoán dựa vào kết quả khám cận lâm sàng và siêu âm nếu đường kính tĩnh mạch thừng tinh lớn hơn 2,5 mm. Tùy thuộc vào những cấp độ mà bệnh sẽ có những triệu chứng khác nhau, nguyên nhân gây bệnh vẫn chưa được xác định rõ ràng.

Giãn tĩnh mạch thừng tinh là gì?

Giãn tĩnh mạch thừng tinh hay còn gọi là túi giãn tĩnh mạch bìu, giãn tĩnh mạch tinh hoàn. Đây là tình trạng giãn đám rối tĩnh mạch thừng tinh trong và tĩnh mạch sinh tinh làm nam giới bị suy giảm chức năng tinh hoàn, giảm chức năng sinh dẫn đến gần 40% trường hợp mắc bệnh xuất tinh sớm, bị vô sinh.

 

Hình ảnh giãn tĩnh mạch thừng tinh

Hình ảnh giãn tĩnh mạch thừng tinh

 

Bệnh giãn tĩnh mạch thừng tinh là sự giãn nở của những tĩnh mạch ở bên trong bìu, giống như tình trạng giãn tĩnh mạch ở chân. Bìu là túi da nằm dưới dương vật và chứa 2 tinh hoàn. Giãn tĩnh mạch tinh hoàn có thể xảy ra ở một bên hoặc cả hai bên, tuy nhiên bệnh thường xảy ra ở bên trái do tĩnh mạch ở đây thường chịu áp lực lớn hơn bên phải.

Những người dễ mắc bệnh giãn tĩnh mạch thừng tinh

Theo các chuyên gia, giãn tĩnh mạch thừng tinh khá phổ biến ở nam giới, thường xảy ra ở nam giới có độ tuổi thanh thiếu niên trở lên nhưng cũng có thể hình thành khi còn nhỏ.

Những cấp độ của giãn tĩnh mạch thừng tinh

 

Những cấp độ giãn tĩnh mạch thừng tinh

Những cấp độ giãn tĩnh mạch thừng tinh

 

Giãn tĩnh mạch thừng tinh được chia thành 5 cấp độ dựa vào triệu chứng lâm sàng của bệnh, bao gồm:

  • Giãn tĩnh mạch thừng tinh độ 0: Không có triệu chứng lâm sàng, bệnh chỉ được phát hiện khi chụp mạch máu, siêu âm cùng những phương pháp chẩn đoán cận lâm sàng khác.
  • Giãn tĩnh mạch thừng tinh độ 1: Bạn có thể sờ thấy búi tĩnh mạch ở bìu khi làm nghiệm pháp Valsava.
  • Giãn tĩnh mạch thừng tinh độ 2: Bạn có thể sờ thấy búi tĩnh mạch ở bìu khi đứng thẳng.
  • Giãn tĩnh mạch thừng tinh độ 3: Bạn có thể quan sát thấy rõ búi tĩnh mạch ở bìu khi đứng thẳng.
  • Giãn tĩnh mạch thừng tinh độ 4: Bạn dễ dàng quan sát thấy rõ búi tĩnh mạch giãn nở ngoằn nghèo dưới lớp da bìu kể cả khi đứng hay nằm.

Giãn tĩnh mạch thừng tinh cũng được chẩn đoán dựa vào kết quả khám cận lâm sàng bằng cách siêu âm cho thấy đường kính tĩnh mạch tinh > 2,5 mm, thường được kết hợp với nghiệm pháp Valsalva để đánh giá. Lúc này, bệnh sẽ được chia thành 5 cấp độ bao gồm:

  • Giãn tĩnh mạch thừng tinh độ 1: Bạn không bị giãn tĩnh mạch tinh trong bìu nhưng có xuất hiện dòng trào ngược của đám rối tĩnh mạch tinh trong đoạn ống bẹn và thừng tinh khi làm nghiệm pháp Valsava.
  • Giãn tĩnh mạch thừng tinh độ 2: Khi ở tư thế nằm sẽ không bị giãn, tư thế đứng thì có bị giãn và dòng trào ngược của đám rối tĩnh mạch tinh khu trú ở cực trên tinh hoàn.
  • Giãn tĩnh mạch thừng tinh độ 3: Không bị giãn khi ở tư thế nằm nhưng có bị giãn ở tư thế đứng và dòng trào ngược của đám rối tĩnh mạch tinh lan tỏa cả cực dưới và cực trên tinh hoàn.
  • Giãn tĩnh mạch thừng tinh độ 4: Bị giãn và có dòng trào ngược của đám rối tĩnh mạch tinh khi làm nghiệm pháp Valsalva ở tư thế nằm.
  • Giãn tĩnh mạch thừng tinh độ 5: Bị giãn và có dòng trào ngược của đám rối tĩnh mạch tinh kể cả khi không làm thêm nghiệm pháp Valsava.

Triệu chứng giãn tĩnh mạch thừng tinh

 

giãn tĩnh mạch thừng tinh gây đau bìu

Giãn tĩnh mạch thừng tinh gây đau bìu

 

Theo các chuyên gia, người bệnh giãn tĩnh mạch thừng tinh thường không có những triệu chứng rõ ràng, chủ yếu bị đau nhẹ hoặc cảm giác nặng ở bìu, đau nhiều hơn khi ngồi nhiều, làm việc nặng, đứng lâu, vào buổi chiều tối.

Nếu tĩnh mạch thừng tinh bị giãn lớn, người bệnh có thể nhìn thấy có khối phồng ở góc trên bìu. Triệu chứng này xuất hiện do tĩnh mạch giãn to nổi dưới da.

Khi nào đi khám bác sĩ

Giãn tĩnh mạch thừng tinh thường không có triệu chứng nguy hiểm nhưng lại có khả năng gây vô sinh nên bạn cần đi khám bác sĩ và điều trị càng sớm càng tốt. Ngoài ra, nếu bạn cảm thấy sưng tấy, đau ở bìu, kích thước dương vật bất thường hoặc có nghi ngờ trẻ bị giãn tĩnh mạch thừng tinh thì nên đi khám bác sĩ.

Lưu ý, nếu bạn thấy có những triệu chứng kể trên thì bạn vẫn có khả năng không bị giãn tĩnh mạch thừng tinh, mà có thể là triệu chứng của một bệnh khác nghiêm trọng hơn nhưng có cùng triệu chứng.

Nguyên nhân giãn tĩnh mạch thừng tinh

Theo các chuyên gia, nguyên nhân của bệnh giãn tĩnh mạch thừng tinh hiện chưa được nghiên cứu nhiều nên thường được xác định là do tự phát. Nhưng có nhiều giả thuyết về nguyên nhân giãn tĩnh mạch thừng tinh như: tĩnh mạch tinh đổ sai chỗ vào tĩnh mạch thận trái hoặc tĩnh mạch chủ bụng, suy các van của hệ thống tĩnh mạch, tình trạng tăng áp lực ổ bụng do khối u sau phúc mạc hay u vùng tiểu khung.

Tuy nhiên, hiện nay người ta thường cho rằng nguyên nhân của giãn tĩnh mạch thừng tinh là do sự trào ngược máu tĩnh mạch vào tĩnh mạch tinh, dẫn đến giãn hệ thống tĩnh mạch ở bìu tạo thành búi tĩnh mạch nổi mạch ngoằn ngoèo dưới da như túi giun.

Nguy cơ rủi ro

Hiện nay vẫn chưa tìm được yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh giãn tĩnh mạch thừng tinh. Nhưng một vài nghiên cứu có giả thuyết cho rằng nguy cơ rủi ro cao ảnh hưởng bởi cân nặng và chiều cao. Nếu bạn càng cao thì khả năng bị giãn tĩnh mạch thừng tinh càng lớn còn nếu bạn bị béo phì thì lại giảm nguy cơ mắc bệnh.

Giãn tĩnh mạch thừng tinh có tự khỏi?

 

giãn tĩnh mạch thừng tinh có tự khỏi được không

Giãn tĩnh mạch thừng tinh có tự khỏi được không

 

Bệnh giãn tĩnh mạch thừng tinh không thể tự khỏi được vì tĩnh mạch đã giãn ra thì không thể tự phục hồi. Đây có thể là một nguyên nhân gây vô sinh do những nguyên nhân sau:

  • Máu ứ đọng trong những tĩnh mạch dẫn đến tăng nhiệt độ trong bìu, làm giảm chất lượng và số lượng tinh trùng từ đó làm giảm khả năng có thai.
  • Nếu bệnh xảy ra ở độ tuổi thiếu niên thì tinh hoàn ở bên tĩnh mạch thừng tinh bị giãn phát triển kém hơn bình thường.

Tuy nhiên, hầu như nam giới mắc bệnh giãn tĩnh mạch thừng tinh không bị vô sinh. Trên thực tế, nhiều nam giới bị bệnh ở cấp độ 3 nhưng vẫn có con bình thường và có khoảng 85% nam giới trường thành bị giãn tĩnh mạch thừng tinh nhưng không có vấn đề về vô sinh.

Nếu giãn tĩnh mạch thừng tinh không có những triệu chứng như teo nhỏ tinh hoàn, đau tinh hoàn hoặc những vấn đề về sinh sản thì không nên điều trị. Các chuyên gia khuyến cáo chỉ nên điều trị khi:

  • Khi thăm khám thấy rõ các búi giãn tĩnh mạch thừng tinh
  • Khi làm tinh dịch đồ thấy số lượng tinh trùng thấp, bệnh nhân đã vô sinh trên hai năm
  • Vô sinh nhưng không giải thích được

Chẩn đoán giãn tĩnh mạch thừng tinh

Bác sĩ sẽ kiểm tra bìu để chẩn đoán bệnh giãn tĩnh mạch thừng tinh. Nếu kết quả chưa rõ ràng, bác sĩ có thể yêu cầu bạn siêu âm để đưa ra hình ảnh của tĩnh mạch trong bìu và loại trừ những nguyên nhân gây sưng bìu mà không phải do giãn tĩnh mạch thừng tinh.

Điều trị giãn tĩnh mạch thừng tinh

Cách điều trị giãn tĩnh mạch thừng tinh kinh điển là mổ thắt tĩnh mạch tinh qua nội soi ổ bụng hoặc mổ hở. Với cách điều trị này, người bệnh phải trải qua một cuộc phẫu thuật có gây mê nội khí quản hoặc tê tủy sống.

Điều trị bằng can thiệp nội mạch

 

Điều trị bằng phương pháp căn thiệp nội mạch

Điều trị bằng phương pháp căn thiệp nội mạch

 

Hiện nay, với sự phát triển của điện quang can thiệp, phương pháp can thiệp nội mạch (percutaneous varicocele embolization) ngày càng được sử dụng phổ biến và thay thế phương pháp phẫu thuật nhờ hiệu quả cao, xâm lấn ít.

Vật liệu sử dụng có thể là bóng, coil, chất gây xơ,…Người bệnh không cần phải gây tê tủy sống hoặc gây mê, không phẫu thuật, không để lại sẹo, đặc biệt là không có khả năng thắt vào ống dẫn tinh.

Ưu điểm:

  • Không phải rạch da vùng bẹn, bìu
  • Không có nguy cơ tổn thương ống dẫn tinh
  • Hiệu quả điều trị tương đương phẫu thuật
  • Thời gian nằm viện và trở lại sinh hoạt thường ngày ngắn (<24h)
  • Có thể can thiệp nút mạch cho cả 2 bên với chỉ 1 đường vào tĩnh mạch (với phẫu thuật, để thắt đám rối tĩnh mạch tinh 2 bên thì phải tạo 2 đường rạch da tương ứng 2 bẹn – bìu)
  • Không cần chỉ khâu da
  • Không cần gây mê toàn thân hay gây tê tủy sống

Nhược điểm:

  • Chi phí cao
  • Phơi nhiễm với tia X khi làm can thiệp

Giãn tĩnh mạch thừng tinh uống thuốc gì?

 

Những loại thuốc điều trị giãn tĩnh mạch thừng tinh

Những loại thuốc điều trị giãn tĩnh mạch thừng tinh

 

Đối với bệnh giãn tĩnh mạch thừng tinh độ 1 tức là cấp độ nhẹ, bác sĩ có thể chỉ định sử dụng những loại thuốc kháng sinh để điều trị bệnh. Một số người lại lựa chọn chữa giãn tinh mạch thừng tĩnh bằng thuốc nam, tuy nhiên phương pháp này vẫn chưa được kiểm định hiệu quả trong việc điều trị nên bạn cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi áp dụng.

Đối với những trường hợp giãn tĩnh mạch thừng tinh độ cao hoặc chuyển sang giai đoạn nặng thì người bệnh nên mổ giãn tĩnh mạch thừng tinh (mổ nội soi).

Mổ giãn tĩnh mạch thừng tinh

 

Phẫu thuật giãn tĩnh mạch thừng tinh

Phẫu thuật giãn tĩnh mạch thừng tinh

 

Phẫu thuật (mổ) được đánh giá là cách điều trị giãn tĩnh mạch thừng tinh ở nam giới hiệu quả nhất, vì phẫu thuật sẽ xử lý được hết phần tĩnh mạch thừng tinh bị giãn. Ngoài ra còn giúp người bệnh bảo vệ được động mạch ống dẫn tinh và động mạch tinh trong, bảo tồn nguyên vẹn ống dẫn tinh, bạch mạch…

Những phương pháp mổ giãn tĩnh mạch thừng tinh được áp dụng hiện nay, bao gồm:

  • Mổ nội soi để thắt tĩnh mạch thừng tinh trong
  • Tắc mạch can thiệp
  • Thắt tĩnh mạch tinh trong sau phúc mạc bằng mổ mở
  • Phẫu thuật truyền thống qua đường bẹn, bìu
  • Vi phẫu thuật đường bẹn

Mỗi phương pháp mổ đều có những ưu điểm và nhược điểm khác nhau. Phương pháp tắc mạch can thiệp có chi phí điều trị khá cao trong khi thắt tĩnh mạch tinh có khả năng tái phát ở trẻ em là 15 – 45% và 7 – 33% ở người lớn. Riêng phương pháp vi phẫu thuật đường bẹn là có tỷ lệ tái phát thấp, hiệu quả điều trị cao nhất.

Mổ giãn tĩnh mạch thừng tinh bao nhiêu tiền?

Chi phí mổ giãn tĩnh mạch thừng tinh dao động trong khoảng 5-8 triệu đồng. Tuy nhiên, chi phí mổ cũng sẽ phải thuộc vào nhiều yếu tố khác, đôi khi chi phí mổ có thể cao hơn hoặc thấp hơn mức dao động vài triệu.

Thói quen sinh hoạt và phong cách sống

Những việc bạn nên làm để hạn chế diễn tiến của giãn tĩnh mạch thừng tinh:

  • Mang quần lót dành cho vận động viên nếu bạn bị giãn tĩnh mạch thừng tinh lớn
  • Uống thuốc giảm đau thông dụng như acetaminophen nếu cơn đau kéo dài
  • Đi khám bác sĩ nếu bạn gặp các triệu chứng kể trên trở nên nghiêm trọng hơn
  • Gọi bác sĩ nếu bạn có vấn đề về khả năng sinh sản

Giãn tĩnh mạch thừng tinh nên kiêng gì?

 

Người bệnh giãn tĩnh mạch thừng tinh cần kiêng gì

Người bệnh giãn tĩnh mạch thừng tinh cần kiêng gì

 

Kết hợp với phác đồ điều trị, bác sĩ của bạn có thể đưa ra một số hướng dẫn để cải thiện tình hình sức khỏe cho bạn:

  • Kiêng rượu bia, hút thuốc lá và các đồ uống có ga, đồ ngọt…thức ăn cay nóng, chiên xào nhiều dầu mỡ
  • Không mặc quần áo quá chật, bó sát, vải quần có chất liệu giữ nhiệt (nilon, tối màu…)
  • Tuyệt đối không tắm nước nóng vì có thể làm giãn thành mạch
  • Hạn chế tập luyện các môn thể thao có cường độ mạnh như chạy điền kinh, chơi bóng đá

Ngoài ra, bạn nên bổ sung dinh dưỡng qua chế độ ăn uống hàng ngày như ăn các thức ăn chứa nhiều vitamin C,E, chất xơ, trái cây họ cam quýt. Nên thường xuyên tập luyện thể dục thể thao như: đi bộ, bơi lội, tập dưỡng sinh, yoga…

Xem thêm: Phì đại tuyến tiền liệt: Nguyên nhân, triệu chứng, điều trị

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *