Trang chủ » Sinh lý » Bệnh cường giáp: Triệu chứng, nguyên nhân, điều trị

Bệnh cường giáp: Triệu chứng, nguyên nhân, điều trị

Bệnh cường giáp là một hội chứng cường giáp do nhiều bệnh lý gây ra, trong đó Basedow là nguyên nhân phổ biến nhất. Tuyến giáp có vai trò rất quan trọng trong việc chuyển hóa và tăng trưởng của cơ thể. Vậy bệnh cường giáp là gì? Nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị như thế nào?

Bệnh cường giáp là gì?

Bệnh cường giáp (tuyến giáp hoạt động quá mức) xảy ra khi tuyến giáp sản xuất ra quá nhiều hormone thyroxine. Bệnh có thể khiến cơ thể đẩy nhanh quá trình trao đổi dẫn đến nhịp tim nhanh hoặc không đều, giảm cân không chủ ý, xuất tinh sớm.

 

Hình ảnh cường giáp

Hình ảnh cường giáp

 

Hiện nay, bệnh cường giáp có sẵn một số phương pháp điều trị. Bác sĩ có thể sử dụng iốt phóng xạ và thuốc chống tuyến giáp để giảm quá trình sản xuất hormone tuyến giáp. Đôi khi, bác sĩ cũng yêu cầu bạn phẫu thuật để loại bỏ một phần hoặc tất cả tuyến giáp của bạn.

Mặc dù, hội chứng cường giáp có thể gây nguy hiểm nếu bạn không điều trị sớm. Nhưng đa số mọi người đều đáp ứng tốt khi bệnh cường giáp chẩn đoán và điều trị.

Triệu chứng cường giáp

 

Triệu chứng phổ biến của bệnh cường giáp

Triệu chứng phổ biến của bệnh cường giáp

 

Bệnh cường giáp thường có những triệu chứng giống với nhiều bệnh lý khác, khiến việc chẩn đoán gặp nhiều khó khăn. Bệnh cũng có thể gây ra những dấu hiệu và triệu chứng bao gồm:

  • Bị giảm cân đột ngột cho dù bạn vẫn ăn như bình thường hoặc ăn nhiều hơn
  • Nhịp tim đập nhanh (100 nhịp/ phút)
  • Nhịp tim đập không đều (loạn nhịp tim)
  • Nhịp tim đập mạnh
  • Lo lắng và dễ nổi nóng
  • Đồ mồ hôi
  • Tăng khẩu vị
  • Tay và ngón tay run rẩy
  • Thay đổi chu kỳ kinh nguyệt
  • Dễ nhạy cảm với nhiệt
  • Rối loạn đường ruột, đặc biệt là nhu động ruột
  • Xuất hiện bướu cổ (sưng ở dưới cổ của bạn)
  • Mệt mỏi, yếu cơ
  • Khó ngủ
  • Làm mỏng da
  • Tóc tốt, dễ gãy

Những người trưởng thành bị mắc bệnh cường giáp có nhiều khả năng không xảy ra những triệu chứng như: tim đập nhanh, không nhạy cảm với nhiệt và bị mệt mỏi trong các hoạt động bình thường.

Khi nào đi khám bác sĩ?

Nếu bạn bị giảm cân đột ngột không rõ nguyên nhân, thường xuyên đổ mồ hôi, nhịp tim đập nhanh, bướu cổ hoặc những triệu chứng khác liên quan đến bệnh cường giáp, hãy đi khám bác sĩ ngay. Điều quan trọng là bạn phải mô tả tất cả những thay đổi mà bạn đã quan sát, vì dấu hiệu và triệu chứng của cường giáp có thể liên quan đến một số bệnh khác.

Nếu bạn đã được điều trị cường giáp hoặc đang được điều trị, hãy đi khám bác sĩ thường xuyên theo hướng dẫn của bác sĩ để họ có thể theo dõi tình trạng sức khỏe của bạn tốt nhất.

Nguyên nhân cường giáp

Bệnh cường giáp có thể xảy ra do một số tình trạng bệnh lý như: bệnh Plummer, bệnh Graves, viêm tuyến giáp.

Tuyến giáp của bạn là một tuyến nhỏ có hình dạng giống con bướm, nằm ở ngay dưới thanh quản. Tuyến giáp có vai trò rất quan trọng đối với sức khỏe của bạn, tất cả những sự trao đổi chất của bạn được điều chỉnh bởi những hormone tuyến giáp.

Tuyến giáp sản xuất ra hai loại hormone chính là triiodothyronine (T3) và thyroxine (T4), đều có ảnh hưởng đến tất cả tế bào trong cơ thể của bạn. Nó duy trì tốc độ sử dụng chất béo và carbohydrate của cơ thể, giúp kiểm soát nhiệt độ cơ thể và điều chỉnh việc sản xuất protein. Tuyến giáp cũng sản xuất ra một loại hormone giúp điều chỉnh hàm lượng canxi trong máu (calcitonin).

Nguyên nhân tuyến giáp sản xuất quá nhiều thyroxine (T4)

Bình thường, tuyến giáp của bạn sản xuất ra lượng hormone thích hợp, nhưng có khi nó sản xuất ra quá nhiều thyroxine (T4). Điều này có thể xảy ra do một số nguyên nhân sau đây:

  • Bệnh Graves: Bệnh Graves là một bệnh rối loạn tự miễn dịch, trong đó những kháng thể của hệ miễn dịch sẽ kích thích tuyến giáp của bạn sản xuất quá nhiều thyroxine (T4). Đây là một nguyên nhân phổ biến nhất của bệnh cường giáp.
  • Bệnh plummer, bướu cổ: Đây là một dạng cường giáp xảy ra khi một hoặc nhiều u tuyến giúp sản xuất quá nhiều thyroxine (T4).
  • Viêm tuyến giáp: Có lúc tuyến giáp của bạn có thể bị viêm sau khi mang thai do tình trạng tự miễn hoặc không rõ nguyên nhân. Tình trạng viêm có thể khiến hormone tuyến giáp dư thừa trong tuyến giáp bị rò rỉ vào máu. Một số loại viêm tuyến giáp có thể gây đau mà trong khi những loại khác không gây đau.

Những yếu tố nguy cơ

Những yếu tố rủi ro của bệnh cường giáp bao gồm:

  • Tiền sử gia đình có mắc bệnh, trong đó đặc biệt là bệnh Graves
  • Giới tính nữ
  • Tiền sử bạn đã mắc một số bệnh mãn tính như thiếu máu ác tính, tiểu đường loại 1, suy thượng thận

Bệnh cường giáp có nguy hiểm không?

 

Biến chứng nguy hiểm của bệnh cường giáp

Biến chứng nguy hiểm của bệnh cường giáp

 

Nếu không được chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời, bệnh cường giáp có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm ảnh hưởng đến sức khỏe. Những biến chứng của bệnh cường giáp bao gồm:

  • Vấn đề về tim: Bệnh cường giáp thường gây ra những biến chứng nguy hiểm ảnh đến tim bao gồm rối loạn nhịp tim, nhịp tim nhanh làm tăng nguy cơ đột quỵ và suy tim sung huyết.
  • Loãng xương: Nếu không điều trị bệnh cường giáp có thể gây xương yếu, dễ gãy. Sức mạnh xương của bạn phụ thuộc vào các khoáng chất và một phần lượng canxi có trong xương. Khi hormone tuyến giáp quá nhiều sẽ gây cản trở khả năng kết hợp canxi vào xương.
  • Vấn đề về mắt: Người bệnh có thể mắc một số vấn đề về mắt như mắt đỏ, lồi hoặc sưng, mờ mắt, nhạy cảm với ánh sáng.
  • Khủng hoảng thyrotoxic: Bệnh cường giáp có thể khiến bạn có nguy cơ bị khủng hoảng thyrotoxic dẫn đến sốt, hôn mê.

Chẩn đoán bệnh cường giáp

 

Những phương pháp chẩn đoán bệnh cường giáp

Những phương pháp chẩn đoán bệnh cường giáp

 

Bệnh cường giáp được chẩn đoán bằng những phương pháp sau:

Lịch sử y tế và khám sức khỏe

Trong khi kiểm tra, bác sĩ sẽ cố gắng tìm ra những triệu chứng run nhẹ ở ngón tay của bạn hoặc da bị ẩm ướt, có vấn đề về mắt.

Bác sĩ của bạn cũng có thể kiểm tra tuyến giáp của bạn khi bạn nuốt xem có thấy sưng hay mềm và kiểm tra mạch để xem đập nhanh hay không đều.

Xét nghiệm máu

Những xét nghiệm máu đo hormone kích thích tuyến giáp (TSH) và thyroxine có thể chẩn đoán bệnh. Nồng độ thyroxine cao và lượng TSH không có hoặc thấp cho thấy tuyến giáp hoạt động quá mức. Lượng TSH là một hormone báo hiệu tuyến giáp của bạn đang tiết ra quá nhiều thyroxine.

Những xét nghiệm máu tuyến giáp này rất cần thiết đối với những người cao tuổi, người không có triệu chứng phổ biến của bệnh.

Xét nghiệm này có thể đưa ra kết quả không chính xác nếu bạn đang sử dụng biotin (chất bổ sung vitamin B). Hãy báo cho bác sĩ biết nếu bạn đang sử dụng biotin hoặc vitamin tổng hợp với biotin để đảm bảo kết quả xét nghiệm chính xác.

Những xét nghiệm cường giáp khác

Nếu những xét nghiệm máu cho thấy bạn bị cường giáp, bác sĩ có thể yêu cầu bạn thực hiện một trong những xét nghiệm sau đây để xác định nguyên nhân tại sao tuyến giáp hoạt động quá mức:

  • Thử nghiệm hấp thu radioiodine:Thử nghiệm này, bạn sẽ sử dụng một liều nhỏ iốt phóng xạ (radioiodine) để xem tuyến giáp hấp thụ được bao nhiêu. Bạn sẽ được kiểm tra sau 4-6 giờ hoặc 24 giờ. Nếu tuyến giáp hấp thụ nhiều iốt phóng xạ cho thấy tuyến giáp của bạn đang sản xuất quá nhiều thyroxine.
  • Quét tuyến giáp: Phương pháp này, bạn sẽ được tiêm một đồng vị phóng xạ vào tĩnh mạch ở bên trong khuỷu tay hoặc trong tay. Tiếp theo, bạn nằm trên bàn với phần đầu ngả về phía sau để một máy chiếu tạo ra hình ảnh của tuyến giáp trên màn hình máy tính. Xét nghiệm này sẽ giúp xác định lượng hấp thụ iốt trong tuyến giáp của bạn như thế nào.
  • Siêu âm tuyến giáp. Xét nghiệm này sử dụng sóng âm thanh tần số cao để tạo ra hình ảnh tuyến giáp của bạn. Siêu âm là phương pháp chẩn đoán bệnh cường giáp tốt hơn sơ với những xét nghiệm khác.

Điều trị cường giáp

Hiện nay, có một số cách điều trị bệnh cường giáp phổ biến. Cách điều trị bệnh tốt nhất cho bạn sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tuổi tác, tình trạng sức khỏe, nguyên nhân gây bệnh cường giáp,…

Những phương pháp điều trị có thể sử dụng bao gồm:

Phóng xạ I ốt

 

Người bệnh điều trị bằng i ốt phóng xạ

Người bệnh điều trị bằng i ốt phóng xạ

 

Bạn sẽ sử dụng iốt phóng xạ bằng miệng để tuyến giáp của bạn có thể hấp thụ, nơi làm cho tuyến giáp bị co lại. Những triệu chứng thường giảm dần trong khoảng vài tháng, những iốt phóng xạ dư thừa sẽ biến mất khỏi cơ thể trong khoảng vài tuần đến vài tháng.

Cách điều trị này có thể khiến hoạt động của tuyến giáp chậm lại, thường được gọi là suy giáp và bạn có thể cần phải uống thuốc mỗi ngày để thay thế thyroxine.

Thuốc điều trị cường giáp

 

Điều trị bệnh cường giáp bằng thuốc

Điều trị bệnh cường giáp bằng thuốc

 

Thuốc chống tuyến giáp:

Những loại thuốc chống tuyến giáp sẽ giúp giảm dần triệu chứng của bệnh cường giáp bằng cách ngăn chặn tuyến giáp sản xuất hormone dư thừa. Những loại thuốc này bao gồm propylithiouracil và methimazole (Tapazole). Hiệu quả thường bắt đầu trong vòng vài tuần đến vài tháng, tuy nhiên cách điều trị này thường tiếp tục ít nhất một năm và thường lâu hơn.

Đối với một số người, cách điều trị này sẽ giúp chữa dứt điểm, nhưng cũng có một số người có thể bị tái phát. Cả 2 loại thuốc chống tuyến giáp này đều có thể gây tổn thương gan, thậm chí có thể gây tử vong. Vì propylthiouracil đã gây nhiều trường hợp tổn thương gan, vì vậy thường chỉ sử dụng thuốc khi khi bạn không sử dụng được methimazole.

Thuốc có thể khiến một số người dị ứng với thuốc bị phát ban da, nổi mề đay, đau khớp hoặc sốt, thậm chí có thể khiến bạn dễ bị nhiễm trùng.

Thuốc chẹn beta:

Mặc dù những loại thuốc này thường được dùng để điều trị huyết áp cao và không ảnh hưởng đến tuyến giáp. Nhưng nó có thể làm giảm những triệu chứng bệnh cường giáp như run, nhịp tim nhanh và đánh trống ngực. Vì vậy, bác sĩ có thể kê đơn thuốc để giúp bạn cảm thấy tốt hơn cho đến khi tuyến giáp hoạt động bình thường.

Lưu ý, những loại thuốc chẹn beta không được khuyên dùng cho những người bị hen suyễn hoặc có các tác dụng phụ như mệt mỏi và rối loạn chức năng tình dục.

Phẫu thuật (cắt tuyến giáp)

 

Phẫu thuật cắt bỏ tuyến giáp

Phẫu thuật cắt bỏ tuyến giáp

 

Nếu bạn đang mang thai hoặc không thể sử dụng thuốc chống tuyến giáp và iốt phóng xạ, bác sĩ có thể khuyến cáo sử dụng phương pháp phẫu thuật tuyến giáp.

Trong phẫu thuật cắt tuyến giáp, bác sĩ sẽ cắt bỏ hầu hết tuyến giáp của bạn. Tuy nhiên, rủi ro của cách điều trị này bao gồm tổn thương tuyến cận giáp (bốn tuyến nhỏ nằm ở phía sau tuyến giáp) và dây thanh âm.

Ngoài ra, bạn có thể phải điều trị suốt đời với levothyroxin để cung cấp cho cơ thể một lượng hormone tuyến giáp bình thường. Nếu tuyến cận giáp của bạn cũng bị cắt bỏ thì bạn sẽ cần sử dụng thuốc để giữ mức canxi trong máu bình thường.

Chăm sóc và phòng ngừa bệnh cường giáp

Nếu bạn đã được chẩn đoán mắc bệnh cường giáp, điều quan trọng nhất là điều trị y tế. Sau khi bác sĩ đã có phác đồ điều trị, có những lời khuyên giúp bạn đối phó và hỗ trợ cơ thể trong quá trình điều trị bệnh.

  • Tập thể dục thường xuyên: Tập thể dục sẽ giúp bạn cảm thấy sức khỏe tốt hơn và cải thiện hệ tim mạch và trương lực cơ tim. Tập thể dục giảm cân rất quan trọng đối với người mắc bệnh Graves vì nó giúp ổn định mật độ xương. Tập thể dục cũng có thể giúp bạn giảm thèm ăn và tăng năng lượng.
  • Tìm hiểu kỹ thuật thư giãn: Những kỹ thuật thư giãn có thể giúp bạn duy trì một tinh thần thoải mái, đặc biệt là trong việc điều trị bệnh tật. Một nghiên cứu cho thấy, sự căng thẳng về bệnh Graves là một trong những yếu tố nguy cơ, do đó học cách thư giãn cà đạt được sự cân bằng trong cuộc sống của bạn có thể giúp duy trì sức khỏe tinh thần và thể chất.

Xem thêm: Liệt dương là gì? Tìm hiểu ngay trước khi quá muộn

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *