3 loại u tuyến thượng thận thường gặp nhất

U tuyến thượng thận là một bệnh lý gây ra rất nhiều biến chứng nguy hiểm ảnh hưởng đến sức khỏe con người. U có thể xảy ra ở rất nhiều vị trí trên tuyến thượng thận. Bài viết hôm nay, chúng tôi sẽ chia sẻ những tình trạng u xảy ra ở tuyến thượng thận.

Những loại u tuyến thượng thận

Tuyến thượng thận là phần nhỏ nằm trên mỗi thận, nó được chia thành 2 phần chính là phần vỏ thượng thận và tủy thượng thận.

U tuyến thượng thận
U tuyến thượng thận

U vỏ tuyến thượng thận tiết aldosteron

Bệnh thường gặp ở lứa tuổi từ 30 đến 60, nữ giới nhiều gấp 2 lần so với nam giới.

Triệu chứng u tuyến thượng thận ngoài vỏ :

  • Tăng huyết áp: huyết áp cao thường xuyên, có thể tăng từ từ, tăng cả huyết áp tối đa và huyết áp tối thiều, có khi kháng trị với điều trị thông thường.
  • Có thể có các biến chứng ở mắt, tim, thận, não do tăng huyết áp gây nên.
  • Hạ kali máu: dị cảm đầu chi, mỏi cơ chuột rút, liệt hai chi dưới chu kỳ, có thể uống nhiều, đái nhiều về đêm.

Các chẩn đoán cận lâm sàng thực hiện:

  • Xét nghiệm kali máu.
  • Chẩn đoán hình ảnh: siêu âm ổ bụng, chụp cắt lớp vi tính hoặc cộng hưởng từ tuyến thượng thận.

Điều trị u tuyến thượng thận:

  • Ngoại khoa: phẫu thuật cắt bỏ u hoặc tuyến thượng thận.
  • Nội khoa: điều trị kháng aldosteron, lợi tiểu giữ kali.

U tuyến thượng thận vỏ tiết cortisol

Bệnh thường gặp ở nữ giới nhiều hơn nam giới (tỷ lệ nam/ nữ khoảng 1/8), tuổi từ 20- 40, khối u có thể lành tính hoặc ác tính.

Triệu chứng :

  • Tăng cân, béo vùng trung tâm, tổ chức mỡ tập trung chủ yếu ở vùng mặt, cổ, ngực, bụng.
  • Mặt tròn
  • Teo cơ, yếu cơ
  • Da mỏng, đỏ, giãn mạch dưới da, dễ xuất huyết, bầm tím.
  • Rạn da tím, thường gặp ở mông, đùi , bụng dưới.
  • Rậm lông, mọc nhiều tóc mai, lông tơ ở mặt, ria mép, thậm chí có thể ở cả cổ ngực và tay chân. Tuyến bã nhờn tặng tiết, nhiều trứng cá.
  • Nữ giới rối loạn kinh nguyệt, nam giới yếu sinh lý.
  • Rối loạn tâm thần, trầm cảm.
  • Huyết áp tăng.
  • Rối loạn dung nạp đường, có thể đái tháo đường, rối loạn lipid máu, loãng xương

Các chẩn đoán lâm sàng thực hiện:

  • Định lượng cortisol máu
  • Test ức chế dexamethasone liều cao
  • Siêu âm
  • Chụp cắt lớp vi tính hoặc chụp cộng hưởng từ ổ bụng thượng thận.

Điều trị u tuyến thượng thận:

  • Điều trị ngoại khoa: cắt bỏ u hoặc tuyến thượng thận.
  • Điều trị nội khoa: điều trị ức chế tổng hợp corticoid, thuốc đối kháng với

U tủy tuyến thượng thận

Là một trong những khối u hiếm gặp, phát triển từ các tế bào ưu crom, tiết catecholamine. U tủy thượng thận chiếm khoảng 0.1% trong tổng số các nguyên nhân gây tăng huyết áp. Bệnh gặp ở cả hai giới, ở mọi lứa tuổi, nhưng thường từ 20 – 40. Có khoảng 90% trường hợp bệnh có tính chất cá lẻ trong quần thể và 10% có tính gia đình , loại này thường có u cả hai bên. Có khoảng 10% u tủy thượng thận là ác tính.

Triệu chứng:

  • Cơn tăng huyết áp kịch phát: là triệu chứng đặc hiệu nhưng không thường xuyên, có thể xẩy ra tự phát hoặc sau những yếu tố thuận lợi như: xúc động, gắng sức, sờ nắn vùng khối u khu trú.
  • Những triệu chứng phối hợp trong cơn đau: đau đầu, nhịp tim nhanh, đánh trống ngực, hồi hộp, ra mồ hôi chân tay, nhợt nhạt. Sau cơn bệnh nhân mệt lả, huyết áp tụt, có cơn tiểu nhiều, có thể trụy mạch. Huyết áp có thể tăng từ từ, liên tục.
  • Có thể có triệu chứng giống triệu chứng cường giáp, có thể có tăng đường huyết.

Các cận lâm sàng thực hiện:

  • Định lượng catecholamine máu trong cơn và nước tiểu 24h.
  • Chẩn đoán hình ảnh bằng siêu âm hoặc chụp cắt lớp vi tính/ cộng hưởng từ: giúp xác định vị trí khối u khi đã có chẩn đoán dựa trên lâm sàng và xét nghiệm sinh hóa máu và giúp tìm di căn nếu có trong trường hợp ác tính.

Điều trị u tuyến thượng thận:

  • Điều trị ngoại khoa: là lựa chọn hàng đầu trong đa số trường hợp, loại bỏ khối u và toàn bộ tuyến thượng thận cùng bên ngăn ngừa tái phát và hạn chế di căn nếu ác tính.
  • Điều trị nội khoa: sử dụng các thuốc ức chế alpha – adrenergic, thuốc ức chế beta- adrenergic, metirosine theo hướng dẫn của Bác sĩ điều trị.

Như vậy chúng tôi đã chia sẻ những kiến thức về 3 loại u xảy ra ở tuyến thượng thận. Hy vọng bài viết này có thể giúp mọi người hiểu hơn về tình trạng u tuyến thượng thận.