Bệnh suy thận: Nguyên nhân, triệu chứng, điều trị và phòng ngừa

Suy thận là tình trạng thận bị tổn thương và suy giảm chức năng của thận. Đây là một bệnh lý rất nguy hiểm, nó có thể gây hại tới sức khỏe người bệnh, thậm chí là tử vọng. Để hiểu hơn về bệnh suy thận và những nguyên nhân, triệu chứng, biến chứng, cách chữa bệnh hiệu quả. Mời mọi người cùng tìm hiểu bài viết đưới đây nhé.

Bệnh suy thận là gì

Suy thận là tình trạng thận bị tổn thương và suy giảm chức năng như chức năng bài tiết chất thải, điều hòa dịch, điện giải, toan kiềm, kích thích tạo máu, tổng hợp vitamin D.

Bệnh suy thận
Bệnh suy thận

Bệnh suy thận được chia thành 2 giai đoạn:

  • Suy thận cấp tính (tổn thương thận cấp). Đây là tình trạng sụt giảm nhanh của mức lọc cầu thận, chức năng chính của thận sẽ bị mất khả năng đột ngột. Bệnh nhân rơi vào tình trạng ure máu tăng dần từ đó đe dọa tính mạng, tỷ lệ tử vong là rất cao.
  • Suy thận mạn tính (bệnh thận mạn). Là tình trạng suy thận nặng và kéo dài ít nhất 3 tháng liên tục.

Biểu hiện và triệu chứng của bệnh suy thận

Những người bị suy thận sẽ có những biểu hiện và triệu chứng phổ biến thường gặp như sau:

Triệu chứng đau lưng do suy thận
Triệu chứng đau lưng do suy thận
  • Buồn nôn
  • Ói mửa
  • Chán ăn
  • Mệt mỏi và yếu
  • Các vấn đề giấc ngủ
  • Thay đổi lượng nước tiểu, tần suất, mùi, màu sắc
  • Giảm sút tinh thần
  • Co giật cơ bắp và chuột rút
  • Nấc
  • Sưng bàn chân và mắt cá chân
  • Ngứa dai dẳng
  • Đau ngực, nếu tràn dịch màng tim
  • Khó thở, nếu chất lỏng tích tụ trong phổi
  • Cao huyết áp rất khó để kiểm soát
  • Đắng miệng
  • Mờ mắt
  • Đau đầu
  • Giảm tập trung và giảm ham muốn tình dục
  • Chóng mặt
  • Đau nhức gân khớp chân tay thường
  • Tăng nhu cầu đi tiểu, đặc biệt là vào ban đêm
  • Có máu trong nước tiểu
  • Nước tiểu có bọt
  • Xuất hiện của protein trong nước tiểu, có thể dẫn đến bọng quanh vùng mắt
  • Đau lưng
  • Ngoài ra còn có thể thấy môi thâm, răng xỉn, đau xương và răng, và chảy máu chân răng

Nguyên nhân gây bệnh suy thận

Bệnh suy thận được chia làm 2 giai đoạn là suy thận cấp và suy thận mạn. Sự phân chia này là dựa vào triệu chứng của bệnh và nguyên nhân gây bệnh. Do đó, nguyên nhân gây suy thận cũng có 2 nguyên nhân cụ thể như sau:

Suy thận cấp là do nguyên nhân nào?

Những nguyên nhân khiến chức năng thận bị mất một cách đột ngột (suy thận cấp – ARF) bao gồm:

Nguyên nhân suy thận cấp do thiếu máu đến thận
Nguyên nhân suy thận cấp do thiếu máu đến thận
  • Thiếu lưu lượng máu đến thận
  • Những bệnh lý ngay tại thận gây ra
  • Tắc nghẽn nước tiểu ra khỏi thận
  • Chấn thương gây mất máu
  • Mất nước
  • Tổn thương thận từ nhiễm trùng máu
  • Tắc nghẽn dòng nước tiểu, chẳng hạn như do phì đại tuyến tiền liệt
  • Tổn thương thận do một số loại thuốc hoặc chất độc
  • Biến chứng trong thai kỳ, chẳng hạn như sản giật và tiền sản giật hoặc liên quan đến hội chứng HELLP

Suy thận mạn là do nguyên nhân nào?

Suy thận mạn xảy ra khi có một bệnh hoặc rối loạn ở thận xuất hiện. Những nguyên nhân gây tình trạng suy thận mạn tính bao gồm:

Nguyên nhân suy thận mạn do cao huyết áp
Nguyên nhân suy thận mạn do cao huyết áp
  • Bệnh tiểu đường, cao huyết áp
  • Viêm cầu thận cấp
  • Viêm ống thận mô kẽ
  • Bệnh thận đa nang
  • Tắc nghẽn kéo dài đường tiết niệu, có thể do phì đại tuyến tiền liệt, sỏi thận và một số bệnh ung thư
  • Trào ngược bàng quang niệu quản, tình trạng nước tiểu trào ngược lên thận của bạn
  • Viêm đài bể thận tái phát nhiều lần

Những nguy cơ mắc bệnh suy thận

Nguy cơ gây suy thận
Nguy cơ gây suy thận

Những người có nguy cơ mắc bệnh suy thận cao bao gồm:

  • Tiểu đường
  • Cao huyết áp
  • Bệnh tim
  • Hút thuốc
  • Béo phì
  • Cholesterol cao
  • Là người Mỹ gốc Phi, người Mỹ bản xứ hoặc người Mỹ gốc Á
  • Tiền sử gia đình mắc bệnh thận
  • Từ 65 tuổi trở lên

Những yếu tố làm tăng nguy cơ cao mắc bệnh suy thận bao gồm:

  • Nhập viện, đặc biệt là đối với tình trạng nghiêm trọng đòi hỏi phải chăm sóc đặc biệt
  • Tuổi cao
  • Tắc nghẽn trong các mạch máu ở cánh tay hoặc chân (bệnh động mạch ngoại vi)
  • Tiểu đường
  • Cao huyết áp
  • Bệnh suy tim
  • Bệnh thận khác
  • Bệnh gan

Biến chứng của bệnh suy thận

Bệnh suy thận có thể gây nhiều tác hại đến hầu hết các phần của cơ thể của người bệnh. Một số biến chứng nguy hiểm mà người bệnh có thể gặp phải bao gồm:

Phù chân tay là biến chứng suy thận
Phù chân tay là biến chứng suy thận
  • Giữ nước, có thể dẫn đến phù ở tay và chân, huyết áp cao, hoặc chất dịch trong phổi (phù phổi)
  • Sự gia tăng đột ngột nồng độ kali trong máu (tăng kali máu), mà có thể làm giảm khả năng tim của bạn hoạt động và có thể đe dọa tính mạng
  • Bệnh tim và mạch máu (bệnh tim mạch)
  • Xương yếu và tăng nguy cơ gãy xương
  • Thiếu máu
  • Giảm ham muốn tình dục hoặc bất lực
  • Tổn thương hệ thần kinh trung ương của bạn, mà có thể gây ra khó tập trung, thay đổi tính cách hoặc co giật
  • Giảm phản ứng miễn dịch, mà làm cho bạn dễ bị nhiễm trùng hơn
  • Viêm màng ngoài tim- màng bao phủ ngoài trái tim
  • Biến chứng trong thai kỳ mang nguy cơ cho người mẹ và thai nhi đang phát triển

Chẩn đoán bệnh suy thận

Những phương pháp kiểm tra và chẩn đoán tình trạng suy thận phổ biến bao gồm:

Những phương pháp chẩn đoán bệnh suy thận
Những phương pháp chẩn đoán bệnh suy thận
  • Xét nghiệm máu kiểm tra GFR của bạn, cho bạn biết độ lọc của thận (GFR là tốc độ lọc cầu thận)
  • Xét nghiệm nước tiểu kiểm tra albumin trong nước tiểu của bạn (Albumin là một loại protein có thể vào nước tiểu khi thận bị tổn thương)
  • Kiểm tra huyết áp là một điều quan trọng (Huyết áp cao có thể là dấu hiệu của suy thận)
  • Bác sĩ có thể sử dụng phương pháp siêu âm để đánh giá cấu trúc và kích thước thận
  • Sử dụng phương pháp chẩn đoán hình ảnh cao cấp hơn
  • Bác sĩ cũng có thể đề nghị sinh thiết thận để lấy một mẩu mô thận quan sát dưới kính hiển vi

Điều trị bệnh suy thận

Điều trị suy thận giai đoạn cấp tính

Theo các chuyên gia, đối với bệnh suy thận nhẹ (suy thận cấp) thì việc điều trị rất đơn giản. Người bệnh chỉ cần uống thuốc và ăn kiêng nghiêm ngặt.

Bài thuốc nam chữa bệnh suy thận

Chuẩn bị nguyên liệu:

  • Cây nhọ nồi 30g
  • Đỗ đen 40g

Cách thực hiện:

  • Rửa sạch, thái nhỏ, phơi khô sau đó đem sao vàng
  • Đun đến khi sôi khoảng 15 phút thì có thể chắt lấy nước uống như bình thường
  • Khi uống hết nước lại đổ thêm nước và đun tiếp thêm vài ba lần rồi thay thuốc

Suy thận nên ăn gì và kiêng ăn gì?

Để điều trị bệnh suy thận hiệu quả thì người bệnh cần ăn đủ dinh dưỡng và năng lượng bao gồm:

  • Chất bột đường như gạo trắng, miến, phở, bột sắn dây…
  • Chất béo có nguồn gốc thực vật như dầu mè, đậu nành, oliu…
  • Rau xanh, trái cây có màu xanh, đỏ,vàng như: táo tây, cam quýt, bưởi…

Người bị suy thận cần kiêng ăn những thực phẩm ít chất đạm và muối, cụ thể như sau:

  • Muối
  • Chất đạm
  • Thực phẩm giàu phốt pho
  • Thực phẩm chứa nhiều kali
  • Thực phẩm chứa nhiều vitamin C
  • Không nên uống quá nhiều nước

Thay đổi phong cách sống và sinh hoạt

  • Tạo một lối sống lành mạnh rất tốt cho những người bị bệnh thận
  • Giữ huyết áp đúng mục tiêu bác sĩ đặt ra, mục tiêu huyết áp thường là dưới 140/90 mm Hg và ít hơn 2.300 miligam (mg) của natri mỗi ngày
  • Nếu bạn bị tiểu đường, hãy kiểm soát nồng độ đường trong máu của bạn
  • Chế độ ăn uống, vận động, duy trì một trọng lượng khỏe mạnh, và tất cả các loại thuốc có thể giúp kiểm soát mức cholesterol trong máu của bạn
  • Lên kế hoạch và thực hiện giảm cân ngay từ bây giờ sẽ giúp thận của bạn khỏe mạnh hơn
  • Ăn thức ăn nấu chín cho phép bạn kiểm soát những gì bạn ăn
  • Người bệnh cần uống đủ nước trong một ngày từ 1,5-2 lít, uống nhiều hơn trong những ngày nóng hoặc vận động ra nhiều mồ hôi

Điều trị suy thận giai đoạn mạn tính

Đối với những người bị suy thận mạn tính thì cần có phương pháp điều trị khó khăn hơn nhiều. Những phương pháp điều trị suy thận mạn tính bao gồm:

  • Chạy thận nhân tạo suốt đời
  • Phương pháp lọc màng bụng (thẩm phân phúc mạc)
  • Ghép thận

Chữa bệnh suy thận mạn bằng đông y

Nếu bạn bị suy thận mạn kèm các triệu chứng sắc mặt kém tươi, da khô, miệng khô, không thích uống nước, lòng bàn chân bàn tay bị lạnh, đại tiện thất thường, lưỡi nhạt có hằn răng thì có thể áp dụng bài thuốc dưới đây:

Chuẩn bị nguyên liệu:

  • Hoàng kỳ 30g
  • Thái tử sâm 20g
  • Thục địa 15g
  • Mạch môn 15g
  • Hoài sơn 15g
  • Sơn thù 15g
  • Phục linh 15g
  • Hoàng tinh 15g
  • Biển đậu 10g
  • Kỉ tử 12g
  • Đan bì 10g

Cách thực hiện:

  • Sắc lấy nước cốt, ngày 3 bát chia làm 3 lần
  • Kiên trì mỗi ngày để thấy được công hiệu mang lại

Cách phòng bệnh suy thận

Dân gian đã có câu “phòng bệnh hơn chữa bệnh” thật đúng là như vậy. Do đó, mọi người nên tìm hiểu những phương pháp phòng ngừa bệnh suy thận hiệu quả theo chuyên gia. Vì bệnh suy thận có thể gây ra nhiều triệu chứng và biến chứng nguy hiểm ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh.

Không tự ý sử dụng thuốc

Hiện nay tình trạng sử dụng thuốc bừa bãi ở nước ta là rất cao, do vậy nước ta được xếp vào nước có tỷ lệ kháng kháng sinh cao nhất thế giới. Thuốc là một loại dùng để chữa bệnh nếu chúng ta dùng đúng tuy nhiên nhiều người lại không biết đến những tác hại cực kỳ nguy hiểm khi sử dụng thuốc không đúng cách, hơn nữa nó còn là một gánh nặng đối với thận.

Sử dụng thuốc bừa bãi rất dễ dẫn đến suy thận
Sử dụng thuốc bừa bãi rất dễ dẫn đến suy thận

Bên cạnh đó có một số loại thuốc ảnh hưởng trực tiếp đến thận và rất dễ dẫn đến bệnh suy thân như: thuốc giảm đau chống viêm không steroid, thuốc điều trị lao, ung thư…Do đó nếu sử dụng lâu dài cần phải tham khảo ý kiến từ bác sỹ tránh dẫn đến những hậu quả về sau.

Không nên hút thuốc và đồ uống có cồn

Hiện nay mỗi ngày có rất nhiều người chết vì hút quá nhiều thuốc lá điều này cho thấy tác hại của thuốc lá đối với cơ thể là rất lớn, nó ảnh hưởng gián tiếp đến chức năng thận. Khi bạn hút thuốc lá quá nhiều dẫn đến việc tiêu đạm làm tổn thương đến thận lâu ngày tích tụ sẽ dẫn đến bệnh lý về thận.

Nên hạn chế rượu bia để bảo vệ sức khỏe
Nên hạn chế rượu bia để bảo vệ sức khỏe

Khi uống rượu quá nhiều vượt mức dù chỉ một ít thì nó cũng đã gây hại cho sức khỏe. Không những gây ra một số bệnh lý trên các cơ quan như: gan, tim, phổi, dạ dày mà rượu cũng ảnh hưởng ít nhiều đến chức năng lọc đào thải chất độc ra ngoài của thận, do vậy bạn không nên uống quá nhiều rượu.

Đảm bảo chế độ dinh dưỡng

Để phòng ngừa bệnh suy thận và cách phòng tránh thì trong các bữa ăn hàng ngày nên hạn chế ăn các loại thức ăn nhiều muối, nhiều chất béo vì nó là gánh nặng của thận khi đào thải ra ngoài cơ thể. Bên cạnh đó bạn nên bổ sung các loại thực phẩm tươi, hoa quả vì nó rất tốt cho thận.

Tập luyện thể dục hàng ngày

Thường xuyên tập luyện thể dục để nâng cao sức khỏe
Thường xuyên tập luyện thể dục để nâng cao sức khỏe

Tập luyện thể dục thể thao hàng ngày không những giúp bạn có được một sức khỏe dẻo dai mà thêm vào đó bạn được hít thở không khí trong lành. Do vậy để có một sức khỏe tốt mỗi ngày bạn nên dành ra khoảng 30 phút đến 1 giờ để tập thể dục.